प्रविण दाभोळकर, झी 24 तास, मुंबई: उन्हाळा सुरु झाला आणि बाजारात आंबे दिसू लागले. आंब्यांचं माहेरघर असलेल्या कोकणात आंबा नुसता विकलाच जात नाही तर पूजलादेखील जातो. आपल्या पिढ्यानपिढ्या पाहणाऱ्या आंब्याच्या झाडाचा कोकणकरांनी वाढदिवस साजरा केलाय. किती वर्षांचा झालाय हा आंबा? कुठे झाला हा कार्यक्रम? काय होता यामागचा उद्देश? जाणून घेऊया.
कुंभारखाणी खुर्द येथील गडगेवाडी येथील ग्रामस्थांनी मिळून आनंदाने एक वाढदिवस साजरा केला. हा वाढदिवस आजी-आजोबांचा नव्हता. तर त्यांच्याही आजीआजोबांची पिढी पाहिलेल्या आंब्याच्या झाडाचा होता. कोकणी माणूस आपल्याला मदत करणाऱ्यांवर जीव लावतो. मग शेतात राबणारा बैल असो की उन्हाळ्यात तोंड गोड करणारा आंबा असो. गडेवाडीत ढेरा आंबा प्रसिद्ध आहे. उन्हाळ्यात हा आंबा खूप सारे आंबे देतो आणि वर्षभर गावकऱ्यांना सावली देतो. 300 वर्षे जुन्या या आंब्याने गावकऱ्यांच्या 3 पिढ्या पाहिल्यायत. त्यामुळे आताच्या पिढीला या ढेरा आंब्याने लळा लावलाय.
कुटुंबे आणि मित्रांमधील बंध
गडेवाडीतील भोजने कुटुंबाच्या जागेत हा ढेरा आंबा आहे. असं असलं तरी प्रत्येक गावकऱ्यांच्या मनाच्या जवळचं हे झाड आहे. हे भव्य आंब्याचे झाड त्याच्या सावलीत शतकानुशतके आठवणी घेऊन उंच उभं आहे. ढेरा आंबा आणखी खास बनवणारी गोष्ट म्हणजे त्याचे फळ – प्रसिद्ध हापूस आणि पायरी जातींपेक्षाही चांगले चवीचे आहे. पिढ्यानपिढ्या हे झाड बदलत्या काळाचे मूक साक्षीदार राहिले आहे. केवळ गोड आंबेच नाही तर कुटुंबे आणि मित्रांमधील बंध देखील ढेरा आंबा जोपासतोय.
हनुमान जयंचीचा मुहूर्त
यावर्षी गाडगेवाडीतील मुलांच्या आणि तरुणांच्या मनात ढेरा आंब्याचा वाढदिवस साजरा करण्याची एक सुंदर कल्पना सुचली. त्यांनी हनुमान जयंती साजरी करण्यासाठी संपूर्ण वाडी एकत्र येते. हाच मुहूर्त साधून तरुणांनी ढेरा आंब्याचा वाढदिवस साजरा करण्याचं ठरवलं.
डोळ्यांत ढेरा आंब्याबद्दलच्या आठवणी चमकल्या
ज्यांनी त्यांचे बालपण याच झाडाखाली खेळण्यात घालवले अशा गावातील सर्वात ज्येष्ठ सदस्यांना ढेरा आंब्याच्या वाढदिवसाचा केक कापण्यासाठी आमंत्रित केले होते. त्यांच्या डोळ्यांत ढेरा आंब्याबद्दलच्या आठवणी चमकत होत्या. त्यांच्या तरुणपणातील क्षण पुन्हा जिवंत होत होते. जमलेल्या समुदायाने गाणी म्हणत, जल्लोष करत ढेरा आंब्याचा वाढदिवस साजरा केला.
आधार देणाऱ्या मुळांचा उत्सव
ढेरा आंबा हे केवळ एक झाड नाही तर ते वारसा, लवचिकता आणि प्रेमाचे प्रतीक आहे. वेगवान जीवनाच्या या युगात, गाडगेवाडी आपल्याला थांबून निसर्ग, आठवणी आणि आपल्याला आधार देणाऱ्या मुळांचा उत्सव साजरा करण्याची आठवण करून देते.
